Naar de hoofdinhoud
pin.infoNL

Kennisbank

Begrippenlijst

135 termen uit de betaalwereld. Elke term heeft een korte uitleg voor wie snel iets wil begrijpen, en een langere voor wie het echt wil snappen.

Kosten en tarieven

Aansluitkostenook: Setup fee
Eenmalig bedrag bij het opstarten van een contract, voor administratie en inrichting.
Autorisatiekostenook: Autorisatiefee
Een vast bedrag per keer dat je terminal om goedkeuring vraagt, los van of de betaling slaagt.
Blended tarief
Eén gemiddeld tarief voor alle kaarten, ongeacht wat de kaart werkelijk kost.
Borg
Een bedrag dat je vooruit betaalt als zekerheid en dat je terugkrijgt als het toestel heel terugkomt.
Chargebackkosten
Het bedrag dat je aanbieder rekent voor het afhandelen van een terugboeking, ook als je gelijk krijgt.
Dagafsluitkostenook: Batchkosten
Kosten per keer dat je terminal zijn transacties van die dag indient bij de verwerker.
Dynamic Currency Conversionook: DCC, Valutakeuze
De vraag aan de kassa of je in euro of in de lokale valuta wilt betalen.
Effectief tarief
Wat je per transactie werkelijk betaalt, alle kosten meegerekend.
Huurtarief
Het maandbedrag dat je betaalt voor het gebruik van een betaalautomaat die niet van jou is.
Interchange
De vergoeding die de bank van de klant krijgt voor elke kaartbetaling. Onderdeel van wat jij als ondernemer betaalt.
Interchange++ook: IC++
Een tariefmodel waarbij je de kostprijs betaalt plus een aparte, zichtbare opslag.
Merchant Service Chargeook: MSC
Het totaalbedrag dat je aan je betaaldienstverlener betaalt per transactie.
Minimum maandbedrag
Een contractuele bodem: kom je met je transacties onder dat bedrag, dan wordt het verschil alsnog in rekening gebracht.
Niet-EER-toeslagook: Non-EEA fee
Een extra tarief bij kaarten die zijn uitgegeven buiten de Europese Economische Ruimte.
PCI-toeslag
Een maandelijkse bijdrage die sommige aanbieders rekenen zolang je zelfassessment niet is ingevuld.
Restwaarde
Het bedrag dat je aan het eind van een huur- of leasecontract moet betalen om het toestel te houden.
Schemefeeook: Kaartnetwerkkosten
De vergoeding voor het kaartnetwerk zelf, zoals Mastercard of Visa.
Settlementook: Uitbetaling
Het moment waarop het geld van je pintransacties op je rekening staat.
Simkostenook: Dataverbinding
Maandelijkse kosten voor de mobiele verbinding van een toestel met 4G.
Staffeltarief
Een tarief dat daalt naarmate je meer transacties doet.
Toeslag zakelijke kaartook: Commercial card fee
Extra kosten bij een kaart die op naam van een bedrijf staat in plaats van een consument.
Transactiebundel
Een vast maandbedrag voor een afgesproken aantal transacties.
Verborgen kosten
Posten die niet in de offerte staan maar wel op de afrekening.
Wisselkoersopslag
De opslag die je bank rekent bovenop de wisselkoers bij betalen in vreemde valuta.

Contract

Acceptantcontract
Het contract waarmee je kaartbetalingen mag aannemen, gesloten met een acquirer.
Boeteclausuleook: Afkoopsom
Het bedrag dat je moet betalen als je een contract voor het einde van de looptijd beëindigt.
Eigendomsvoorbehoud
De bepaling dat het toestel eigendom blijft van de leverancier tot alles is betaald.
Indexatieclausule
Een bepaling die de aanbieder toestaat de tarieven jaarlijks eenzijdig te verhogen.
Lease
Een vorm van financiering waarbij je in termijnen betaalt voor een toestel dat je gebruikt.
Looptijd
De minimale periode waarvoor je het contract aangaat.
Onboardingook: Acceptatiebeleid
De controle die een aanbieder doet voordat je betalingen mag aannemen.
Opzegtermijn
Hoe lang vóór de einddatum je moet opzeggen om verlenging te voorkomen.
Service level agreementook: SLA
De afspraak over hoe snel je aanbieder een storing oppakt en oplost.
Servicevenster
De uren waarbinnen de servicebeloften van je aanbieder gelden.
Stilzwijgende verlenging
Je contract loopt automatisch door als je niet op tijd opzegt.
Verlengingsvenster
De periode waarin je moet opzeggen om automatische verlenging te voorkomen.
Vervangapparaatook: Swap
Een vervangend toestel dat wordt opgestuurd of gebracht als het jouwe kapot is.

Partijen in de keten

Acquirer
De partij die je kaartbetalingen verwerkt en het geld aan je uitbetaalt.
Autoriteit Consument en Marktook: ACM
De toezichthouder op eerlijke handel en concurrentie, ook bij misleidende prijzen en voorwaarden.
Autoriteit Financiële Marktenook: AFM
De toezichthouder op gedrag in de financiële sector, waaronder informatieverstrekking aan klanten.
Betaalgatewayook: Gateway
De technische doorgeefluik tussen een winkel of webshop en de betaalverwerker.
Betaalinstelling
Een bedrijf met een vergunning om betaaldiensten te verlenen zonder zelf bank te zijn.
Betaalvereniging Nederland
De organisatie waarin de Nederlandse banken en betaaldienstverleners samenwerken aan het betalingsverkeer.
De Nederlandsche Bankook: DNB
De toezichthouder die vergunningen verleent aan betaalinstellingen en toezicht houdt op de betaalketen.
Distributeur
Een partij die betaalautomaten inkoopt bij de fabrikant en doorlevert aan resellers en ondernemers.
Geldmaat
Het gezamenlijke geldautomatennetwerk van ABN AMRO, ING en Rabobank.
Issuer
De bank die de betaalpas van de klant heeft uitgegeven.
Kifid
Het klachteninstituut waar je gratis terechtkunt als je bank of verzekeraar je klacht afwijst.
Payment facilitatorook: PayFac
Een partij die onder één eigen contract veel kleine ondernemers laat aansluiten.
PSPook: Payment Service Provider, Betaaldienstverlener
Een partij die betalingen regelt, vaak zowel online als aan de toonbank.
Resellerook: Dealer, Pinleverancier
Verkoopt, verhuurt en onderhoudt betaalautomaten, maar verwerkt de transacties niet zelf.
Schemeook: Kaartnetwerk
Het netwerk dat de spelregels bepaalt: Mastercard, Visa, American Express.
White label
Een dienst die onder de naam van de ene partij wordt verkocht maar door een andere wordt uitgevoerd.

Betaalmethoden

American Expressook: Amex
Een kaartnetwerk dat zelf ook de kaarten uitgeeft, met eigen tarieven buiten de Europese plafonds.
Apple Pay
De wallet van Apple, waarmee je met iPhone of Apple Watch betaalt.
Bancontact
Het Belgische betaalpassysteem, dat je in Nederlandse grenszaken regelmatig tegenkomt.
Betaalpasook: Debetkaart, Pinpas
De kaart waarmee je direct van je betaalrekening betaalt, zonder krediet.
Betaalverzoek
Een link waarmee je iemand vraagt een bedrag over te maken, met het bedrag al ingevuld.
Cadeaukaart
Een kaart met een vooraf opgeladen tegoed, meestal beperkt tot één keten of één samenwerkingsverband.
Contactloos betalen
Betalen door je pas, telefoon of horloge langs de terminal te houden.
Contactlooslimiet
De grens waarboven je bij contactloos betalen toch je pincode moet invoeren.
Creditcard
Een kaart waarbij je achteraf betaalt; het bedrag wordt later verrekend.
Debit Mastercard
Een betaalpas op het Mastercard-netwerk: je betaalt direct van je rekening, maar met de bereikbaarheid van een creditcard.
Dip & Go
Betalen door je pas kort in te steken zonder pincode, bij kleine bedragen.
Google Wallet
De wallet van Google voor Android-toestellen en Wear OS-horloges.
iDEAL
De Nederlandse online betaalmethode, die tussen 2026 en 2027 opgaat in Wero.
Instant paymentook: SCT Inst
Een overboeking in euro die binnen enkele seconden is bijgeschreven, dag en nacht.
Maestro
Het oude betaalmerk van Mastercard, dat wordt uitgefaseerd.
OVpay
In- en uitchecken in het openbaar vervoer met je gewone betaalpas of telefoon.
Retourpinnen
Een omgekeerde pinbetaling: de winkelier zet geld terug op de pas van de klant.
SEPA-incassoook: Automatische incasso
Een betaling die de ontvanger van jouw rekening afschrijft op basis van een machtiging.
V PAY
Het oude betaalpasmerk van Visa, dat is vervangen door Visa Debit.
Vernieuwde betaalpas
De opvolger van Maestro en V PAY: Debit Mastercard en Visa Debit.
Visa Debit
De opvolger van V PAY: een betaalpas op het netwerk van Visa.
Wero
De Europese opvolger van iDEAL, ontwikkeld door het European Payments Initiative.

Techniek

Autorisatie
De goedkeuring van de bank van de klant, binnen enkele seconden na het aanbieden van de kaart.
Betaalautomaatook: Terminal, Pinautomaat
Het apparaat dat de kaart uitleest, de betaling aanvraagt en het antwoord toont.
Bonprinter
De printer in of naast de terminal die de betaalbon afdrukt.
Countertop
Een vaste betaalautomaat voor op de toonbank, met stroom en een vaste verbinding.
Dagafsluitingook: Batch
Het moment waarop je terminal alle transacties van die periode indient voor uitbetaling.
EMV
De wereldwijde standaard voor chipbetalingen, genoemd naar Europay, Mastercard en Visa.
Firmware
De software in de betaalautomaat zelf, die door je aanbieder wordt bijgehouden.
Kassakoppeling
De verbinding tussen je kassasysteem en je betaalautomaat, zodat het bedrag automatisch wordt doorgestuurd.
MIDook: Merchant ID
Het unieke nummer waarmee jij als acceptant bekend bent bij je betaaldienstverlener.
mPOS
Een kaartlezer die via bluetooth aan je telefoon of tablet hangt.
NFCook: Near Field Communication
De draadloze techniek waarmee contactloos betalen werkt, over enkele centimeters.
Offline pinnen
Transacties accepteren zonder internetverbinding, die later worden verwerkt.
Pinbon
Het bewijs van je pintransactie, op papier of digitaal.
Pinpadook: PIN entry device, PED
Het onderdeel waarop de klant zijn pincode intoetst, met eigen beveiligingscertificering.
Point-to-point encryptieook: P2PE
Kaartgegevens worden versleuteld in de terminal zelf en pas bij de verwerker weer leesbaar.
QR-betaling
Betalen door een code te scannen die naar een betaalverzoek of iDEAL-transactie leidt.
Reserveringook: Pre-autorisatie
Een bedrag dat alvast wordt vastgehouden op de rekening van de klant, voordat het definitieve bedrag bekend is.
SoftPOSook: Tap to Pay, Telefoon als pinautomaat
Je telefoon wordt de betaalautomaat: de NFC-chip leest de kaart, er is geen apparaat nodig.
Tap to Pay
Betalingen aannemen met de NFC-antenne die al in een telefoon zit, zonder los apparaat.
Terminal Management Systemook: TMS
Het systeem waarmee je aanbieder op afstand instellingen en updates naar je toestel stuurt.
Terminalprotocolook: Nexo, C-TAP
De taal waarin een kassasysteem en een betaalautomaat met elkaar praten.
TIDook: Terminal ID
Het unieke nummer van één specifieke betaalautomaat.
Tokenisatie
Het vervangen van een kaartnummer door een vervangend nummer dat maar op één plek werkt.

Regels en wetgeving

Afronden
Het eindbedrag afronden op 0 of 5 eurocent — alleen toegestaan bij contante betalingen.
Algemene verordening gegevensbeschermingook: AVG, GDPR
De Europese privacywet, die ook geldt voor wat je met betaalgegevens van klanten doet.
Bewaarplicht
De verplichting om je administratie zeven jaar te bewaren voor de Belastingdienst.
Contantgeldgrens
Sinds 1 januari 2026 mag je bij verkoop van goederen geen contante betalingen vanaf €3.000 meer aannemen.
Digital Operational Resilience Actook: DORA
Europese regels over de digitale weerbaarheid van financiële partijen, waaronder betaalverwerkers.
EN 301 549
De Europese norm voor toegankelijkheid van ICT-producten, inclusief betaalterminals.
European Accessibility Actook: EAA, Toegankelijkheidsrichtlijn
Europese wet die sinds 28 juni 2025 eist dat onder meer betaalterminals toegankelijk zijn.
Europese antiwitwasverordeningook: AMLR
De Europese verordening die het witwasbeleid harmoniseert, met onder meer een grens aan contante betalingen.
Europese Economische Ruimteook: EER, EEA
De EU plus Noorwegen, IJsland en Liechtenstein — het gebied waar de Europese betaalregels gelden.
Interchange Fee Regulationook: IFR
De Europese verordening die interchange sinds 2015 maximeert.
Know your customerook: KYC
De verplichting van een financiële partij om te weten wie zijn klant is.
PCI DSS
De beveiligingsstandaard voor het verwerken van kaartgegevens.
PSD2
De Europese betaalrichtlijn die onder meer sterke klantauthenticatie verplicht stelde.
PSD3 en PSR
De opvolger van PSD2, met nieuwe regels rond fraude-aansprakelijkheid en naamcontrole.
Sterke klantauthenticatieook: SCA
De eis dat je een betaling bevestigt met minstens twee van de drie: iets dat je weet, hebt of bent.
Surchargingook: Toeslag pinnen
Extra kosten rekenen aan de klant omdat die met een kaart betaalt. In Nederland verboden.
Uiteindelijk belanghebbendeook: UBO
De natuurlijke persoon die meer dan een kwart van een onderneming bezit of controle heeft.
Verification of Payeeook: VoP, Naamcontrole
Controle of de naam bij een IBAN klopt voordat een overboeking doorgaat.
Verordening instantbetalingen
De Europese regel die banken verplicht overboekingen binnen tien seconden te verwerken, zonder extra kosten.
Wwft
De wet die betaaldienstverleners verplicht hun klanten te controleren.

Veiligheid en storingen

Cash trapping
Een geldautomaat manipuleren zodat het geld blijft vastzitten en de dader het later ophaalt.
Chargebackook: Terugboeking
Een betaling laten terugdraaien via je kaartuitgever, bijvoorbeeld als een product nooit is geleverd.
Datalek
Een inbreuk waarbij persoonsgegevens zijn ingezien, gelekt of kwijtgeraakt.
Fraudemonitoring
De geautomatiseerde controle die banken en verwerkers loslaten op elke transactie.
Friendly fraud
Een klant die een terugboeking aanvraagt voor iets dat hij wel degelijk heeft ontvangen.
Kasverschil
Het verschil tussen wat er in de kassa hoort te zitten en wat er werkelijk in zit.
Meekijken bij het intoetsenook: Shoulder surfing
Je pincode afkijken terwijl je hem intoetst, vaak in combinatie met het stelen van de pas.
Phishing
Het hengelen naar inloggegevens of codes met een bericht dat van je bank of een bekende partij lijkt te komen.
Pinstoring
Een onderbreking in het pinverkeer, van één winkel tot landelijk.
Plofkraak
Een aanval waarbij een geldautomaat met explosieven wordt opengebroken.
Skimming
Het kopiëren van kaartgegevens, meestal via een opzetstuk op een automaat.
Social engineering
Iemand overhalen om zelf iets te doen dat hem schaadt, in plaats van techniek te kraken.
Spoofing
Fraudeurs die zich voordoen als je bank, met een telefoonnummer dat echt lijkt.
Terugvalopties
De alternatieven die je achter de hand hebt als pinnen niet werkt.
Vals geld
Nagemaakt bankbiljet of muntstuk, dat voor de ontvanger volledig verlies is.
Waardetransportook: Cash in transit
Het beveiligd ophalen en afstorten van contant geld door een gespecialiseerd bedrijf.
Wisseltruc
Een afleidingstruc waarbij een oplichter je pas omruilt of afhandig maakt.